Boya, tadilat işleri arasında en çok yaptırılan ve en çok şikâyet üretilen iş. İlginç olan şu: şikâyetlerin büyük kısmı boyanın kendisiyle değil, baştan konuşulmamış detaylarla ilgili.
Aşağıdaki yedi başlık, keşif sırasında en çok tartışma çıkaran konular. Hepsini işe başlamadan önce netleştirirseniz sonuçtan memnun kalma ihtimaliniz çok yükseliyor.
Bu liste bizden iş almasanız da işinize yarar; başka bir ustayla çalışırken de aynı soruları sorabilirsiniz.
1. Boya işi aslında bir hazırlık işidir
Bir odanın boyanması denince akla rulo geliyor ama işin zamanının çoğu ruloya gelmeden harcanıyor: eşyaların toplanması, örtülmesi, maskeleme, raspa, macun, zımpara, astar.
Bu yüzden iki teklif arasındaki fark genellikle boyanın markasından değil, hazırlığın kapsamından geliyor. Ucuz teklif çoğu zaman "eski boyanın üstüne iki kat atarım" demektir; bu da altı ay sonra kabaran bir duvar demektir.
Teklif alırken sorulacak soru şu: yüzeye ne yapılacak? Cevap sadece "boyanacak" ise, o teklifi diğerleriyle karşılaştıramazsınız.
Pratik ölçü: hazırlık, işin süresinin yarısından fazlasını alıyorsa doğru yoldasınız demektir.
2. Rengi küçük karttan seçmeyin
Renk kartındaki küçük kare, aynı renk duvarın tamamına uygulandığında her zaman daha doygun ve daha koyu görünür. Kartta "tam kıvamında" bulduğunuz ton, duvarda fazla gelir.
İkinci sorun ışık: evinizin kuzeye bakan odasıyla güneye bakan odası aynı boyayı farklı gösterir. Sabah beğendiğiniz renk, akşam sarı ampul altında bambaşka olabilir.
Çözüm basit ve ucuz: aday rengi küçük kutu olarak alın, duvara en az A3 boyutunda iki kat uygulayın ve sabah, öğleden sonra ve akşam olmak üzere üç ayrı zamanda bakın.
3. Boyanın sınıfı, markasından daha önemli
Aynı markanın ekonomik serisi ile üst serisi arasındaki fark, çoğu zaman iki farklı marka arasındaki farktan büyüktür. Bakılacak iki şey var: örtücülük ve silinebilirlik.
Örtücülük, kaç katta kapatacağını belirler. Düşük örtücülüklü ucuz boyada üç kat atmak zorunda kalırsınız; hem işçilik hem malzeme artar, cepten çıkan para eşitlenir.
Silinebilirlik, evde çocuk veya evcil hayvan varsa ilk yılda kendini gösterir. Koridor, çocuk odası ve mutfak gibi çok temas alan yerlerde silinebilir ürün mantıklıdır. Ancak silinebilir olması her lekenin çıkacağı anlamına gelmez; yüzeyin ovmaya dayanıklı olduğu anlamına gelir.
Odaya göre pratik tercih
- Salon ve yatak odası — Mat veya ipek mat; ışığı yumuşatır, duvar kusurlarını daha az gösterir.
- Koridor, çocuk odası, mutfak — Silinebilir sınıf; temas ve leke çok.
- Banyo — Neme dayanıklı, küf önleyici katkılı ürün.
- Tavan — Ayrı tavan boyası kullanılır; damlamayı azaltacak kıvamdadır.
4. Eşya ve zemin koruması pazarlık konusu değildir
Boya işi tozlu ve sıçramalı bir iştir. Eşyaların odanın ortasına toplanıp naylonla kapatılması, zeminin örtülmesi, priz-anahtar kapaklarının sökülmesi ve doğramaların bantlanması işin standart parçasıdır.
Teklifte bu kalemler geçmiyorsa mutlaka sorun. "Biz dikkat ederiz" cevabı yeterli değil; dikkat, örtünün yerini tutmuyor.
Size düşen kısım da var: kırılabilir eşyaları, elektronikleri ve kişisel eşyalarınızı kendiniz kaldırın. Bu hem işi hızlandırır hem de sorumluluk karmaşasını önler.
5. Rutubet varsa önce onu çözün
Duvarda leke, kabarma veya küf varsa boya bunu çözmez. Su nereden geliyorsa oradan gelmeye devam eder ve yeni boya da aynı yerden kalkar. Genellikle birkaç ay içinde.
Rutubetin üç yaygın kaynağı var: dışarıdan gelen su (cephe çatlağı, denizlik, çatı), tesisat kaçağı ve yoğuşma (yetersiz havalandırma, yalıtımsız duvar). Üçünün çözümü birbirinden tamamen farklı.
Boyacınız size "burada rutubet var, önce sebebini bulalım" diyorsa bu iyi bir işarettir. "Küf önleyici atarım geçer" diyorsa, sebebi bilmeden söylenmiş bir cümledir.
Yoğuşma kaynaklı küf en çok kuzeye bakan odalarda, dolap arkalarında ve pencere kenarlarında görülür — yani havanın dolaşmadığı yerlerde.
6. Kaç kat gerektiğini baştan konuşun
Kat sayısı, teklifin en çok gizlenen kalemi. Aynı işe verilen iki farklı fiyatın sebebi çoğu zaman budur.
Genel durum şu: sağlam, astarlı bir yüzeyde ve mevcut renge yakın bir tonda iki kat yeterlidir. Koyudan açığa geçişte, canlı renklerde veya yeni sıva üzerinde üç kat gerekebilir.
Teklifte "iki kat" mı "gereken kadar kat" mı yazdığına bakın. İkincisi hem sizin hem ustanın lehine gibi görünür ama iş bitiminde tartışma çıkarır. Net yazılmasını isteyin.
7. Teslimde neye bakacağınızı bilin
İş bitiminde "güzel olmuş" demek yerine belirli noktalara bakmak, sonradan çıkacak sorunların çoğunu o an çözer. Usta hâlâ oradayken düzeltmek, bir hafta sonra çağırmaktan kolaydır.
Teslim kontrol listesi
- Duvara yandan ışık tutun. Rulo izi, damla ve eşit olmayan kat farkı en iyi bu şekilde görünür.
- Köşelere ve tavan birleşimlerine bakın. Fırça ile çekilen bu hatlar düzgün mü, taşma var mı?
- Priz ve anahtar çevrelerini kontrol edin. Kapaklar yerine takılmış mı, kenarlarda boya taşması var mı?
- Kapı kasası, pervaz ve süpürgeliklere bakın. Maskeleme geç sökülmüşse boya kalkmış olabilir.
- Radyatör arkası ve dolap arkası gibi zor bölgeleri kontrol edin. Atlanması en kolay yerler bunlar.
- Zemini ve pencere camlarını kontrol edin. Sıçrama izleri kurumadan çok daha kolay çıkar.
- Artan boyayı isteyin ve rengin kod bilgisini not edin. İleride rötuş gerektiğinde çok işinize yarar.