Bir odayı ikiye bölmek, salondan çalışma odası çıkarmak veya açık mutfağı kapatmak isteyen herkes aynı soruyla karşılaşıyor: alçıpan mı, tuğla mı?
İnternette bu sorunun cevabı genellikle taraflı veriliyor. Alçıpan satan alçıpanı, örücü tuğlayı savunuyor. Gerçek şu ki ikisinin de kazandığı durumlar var ve karar, duvarın ne iş göreceğine bağlı.
Aşağıda altı başlıkta ikisini karşılaştırdık. Sonunda da hangi durumda hangisinin mantıklı olduğunu tek tek yazdık.
İki sistem kısaca
Alçıpan bölme duvar, metal profillerden kurulan bir iskeletin iki yüzüne alçı levhaların vidalanmasıyla oluşur. İçi boştur; bu boşluk ses yalıtımı malzemesiyle doldurulur ve tesisat bu boşluktan geçirilir. Kuru sistemdir, yani su ve harç kullanılmaz.
Tuğla bölme duvar ise gaz beton veya delikli tuğlanın harçla örülmesi ve ardından sıvanmasıyla oluşur. Islak sistemdir; kuruma süresi vardır ve inşaat kirliliği yaratır.
Bu temel fark — kuru sistem ile ıslak sistem — aşağıdaki bütün karşılaştırmaların arkasındaki sebep.
Ses yalıtımı: en çok yanlış bilinen konu
Yaygın inanış şu: tuğla duvar sesi keser, alçıpan kesmez. Bu, doğru kurulmamış alçıpan için doğru; doğru kurulmuş alçıpan içinse yanlış.
İçi boş bırakılmış, tek kat levhalı bir alçıpan duvar gerçekten davul gibi ses iletir. Ama profiller arasına taş yünü doldurulup levha çift kat uygulandığında sonuç çoğu kullanıcı için tatmin edicidir; konuşma sesi büyük ölçüde kesilir.
Sebebi şu: ses yalıtımında kütle kadar katman ayrımı da işe yarar. Alçıpanın iki yüzü arasındaki boşluk ve yalıtım dolgusu, sesin enerjisini yutar. Tuğla ise sadece kütlesiyle çalışır.
Yine de bir gerçeği söylemek gerekir: bas frekanslı sesler (yüksek sesli müzik, üst kattan gelen ayak sesi, sinema sistemi) her iki sistemde de zor kesilir. Bu konuda beklentiyi gerçekçi tutun.
Ses yalıtımı önemliyse alçıpanda istenecekler
- Profil arasına taş yünü veya cam yünü dolgu — bu olmadan diğerlerinin anlamı yok.
- Her iki yüzde çift kat levha — tek kat ile arasındaki fark belirgindir.
- Levhaların derzlerinin şaşırtmalı dizilmesi.
- Priz ve anahtar kasalarının karşılıklı aynı boşluğa denk getirilmemesi — bu, sesin doğrudan geçtiği bir kanal oluşturur.
- Duvarın tavan ve zeminle birleştiği yerlerin sızdırmaz şekilde kapatılması.
Yatak odası ile salon arasına duvar örüyorsanız ses konusunu baştan konuşun; sonradan eklenemeyen tek şey içerideki dolgudur.
Süre ve kirlilik
Bu başlıkta alçıpan açık ara önde. Kuru sistem olduğu için kuruma beklenmez; iskelet kurulur, levhalar kapanır, derzler yapılır ve boyaya geçilir. Tek bekleme derz dolgusu katları arasındadır.
Tuğla duvarda ise örgü harcının ve ardından sıvanın kuruması gerekir. Alçı sıva atıldıktan sonra içindeki suyu atması günler alır ve bu süre kışın belirgin şekilde uzar. Boyaya geçmek için beklemek zorundasınız.
Kirlilik açısından da fark var. Tuğla örgüde harç, su ve moloz vardır. Alçıpanda asıl toz derz zımparası sırasında çıkar ve bu, toz emişli zımpara ile büyük ölçüde kontrol altına alınabilir.
Oturduğunuz evde bölme duvar yaptıracaksanız bu fark günlük hayatınızı doğrudan etkiler.
Duvara yük asmak: televizyon, dolap, raf
Tuğla duvarın en bilinen avantajı bu ve büyük ölçüde haklı bir avantaj: uygun dübelle hemen her yere, sonradan, plan yapmadan asabilirsiniz.
Alçıpanda ise plan gerekir. Ağır yükler levhaya değil, arkasındaki profile veya duvar kapanmadan önce konulan sac takviye kuşağına sabitlenir. Televizyon, üst dolap veya ağır raf düşünüyorsanız bunu duvar kapanmadan söylemeniz gerekir.
Sonradan karar verildiğinde profil yeri dedektörle bulunabilir ama takviye kadar güvenli olmaz. Hafif tablo ve raflar için ise özel alçıpan dübelleri yeterlidir ve gayet iyi tutar.
Pratik kural: alçıpan seçtiyseniz duvara ne asacağınızı önceden söyleyin. Bu, sistemin tek gerçek kısıtı ve önceden söylenirse kısıt olmaktan çıkar.
Islak hacimler: banyo ve mutfak
Burada nüanslı bir cevap var. Alçıpan ıslak hacimde kullanılabilir ama doğru levha ile.
Neme dayanıklı levhalar nem ve buhara karşı dirençlidir; banyonun kuru kalan bölümlerinde ve mutfakta sorunsuz kullanılır. Ancak doğrudan su alan duş bölgesinde ve fayans arkasında çimento esaslı levha tercih edilir.
Tuğla duvar bu konuda daha affedicidir; suyla teması alçıpan kadar sorun etmez. Duş alanının doğrudan arkasına gelen duvarı örüyorsanız tuğla daha rahat bir tercihtir.
Her iki durumda da asıl belirleyici olan su yalıtımıdır — seramik altına yapılan yalıtım, duvarın malzemesinden daha önemlidir.
Ağırlık ve yapıya etkisi
Az konuşulan ama önemli bir başlık. Tuğla bölme duvar ciddi bir ağırlıktır ve bu ağırlık binanın taşıyıcı sistemine biner.
Yeni bir duvar eklerken, özellikle eski binalarda ve yüksek katlarda, bu ek yükün taşıyıcı üzerinde ne anlama geldiği gözden geçirilmelidir. Alçıpan bölme duvar tuğlanın yanında çok hafif kalır ve bu açıdan güvenli tarafta durur.
Deprem açısından da hafiflik lehte bir özelliktir. Yapıya eklenen her kilogram, deprem sırasında binanın üzerine binen yükü artırır.
Taşıyıcı sistemi ilgilendiren her değişiklikte — özellikle duvar kaldırma işlerinde — inşaat mühendisine danışılmalıdır. Kaldırılacak duvarın taşıyıcı olup olmadığı göz kararıyla belirlenmez.
Sonradan değiştirme ve tesisat
Alçıpanın sessiz avantajlarından biri: içi boş olduğu için elektrik ve su tesisatı duvarın içinden geçirilebilir, kanal açmak gerekmez. Sonradan bir kablo çekilmesi gerektiğinde levhanın bir bölümü açılıp kapatılır.
Tuğla duvarda tesisat için kanal açmak gerekir; bu hem toz hem zaman demektir. Sonradan müdahalede duvarın kırılıp yeniden sıvanması gerekir.
Aynı şekilde, alçıpan bölme duvarı ileride kaldırmak isterseniz bu birkaç saatlik ve neredeyse molozsuz bir iştir. Tuğla duvarı kaldırmak ise moloz, gürültü ve nakliye demektir.
Yani planlarınız değişebilecekse — çocuk büyüyecek, oda tekrar birleşecek, ev satılacak — alçıpan esneklik sağlar.
Özet: hangi durumda hangisi?
Aşağıdaki liste, keşiflerde en sık karşılaştığımız senaryolara verdiğimiz cevapların özeti.
- Salondan çalışma odası veya çocuk odası çıkaracaksanız — Alçıpan. Hızlı, temiz, hafif; ses yalıtımı dolgu ile çözülür.
- Duvara televizyon, ağır dolap veya kitaplık asacaksanız — Alçıpan da olur ama takviye planlanmalı; plan yapmak istemiyorsanız tuğla.
- Duş alanının doğrudan arkasına gelen duvar — Tuğla daha rahat; alçıpan kullanılacaksa çimento esaslı levha şart.
- Oturduğunuz evde, kısa sürede bitmesi gereken bir iş — Alçıpan. Tuğlanın kuruma süresi hayatınızı uzun süre etkiler.
- Eski bina, yüksek kat, ek yük istemiyorsanız — Alçıpan. Ağırlık farkı ciddidir.
- İleride kaldırma veya değiştirme ihtimali varsa — Alçıpan. Sökümü kolay ve molozsuz.
- Komşuya bakan ayırıcı duvar veya güvenlik önemliyse — Tuğla. Fiziksel dayanım açısından tercih edilir.